한국국제교류재단

Bằng cách biến giấy báo phế thải thành tác phẩm điêu khắc, tác phẩm mới mang tên “In Presence” của Lee Woo-jai đặt ra nghi vấn về những định kiến đối với đặc tính của giấy.
© Lee Woo-jai

Thoạt nhìn, những cây cột hình hộp chữ nhật cao đến thắt lưng trông giống như những khối xi măng, nhưng ta có thể cảm nhận được nguồn khí lực ấm áp tỏa ra từ chất liệu của một bề mặt lệch chuẩn. Và một vài cây cột màu đen trong số ấy khiến ta tự hỏi về vật liệu mà chúng được tạo ra. Đó là tác phẩm “In Presence”, được chế tác năm 2022 của nghệ nhân Lee Woo-jai. Anh chú ý đến chất liệu giấy báo thường thấy quanh ta. Anh ấy đã thổi một hơi thở mới vào vật liệu giấy báo, những thứ có khi chúng bị bỏ đi sau khi đọc qua một lần hoặc trước cả khi được đọc đến. Tuy nhiên, người xem không thể đọc được loại chữ in trong tác phẩm của anh và họ cũng khó mà nhận ra việc anh sử dụng vật liệu là giấy báo. Bởi vì nghệ nhân này đã nghiền nát tờ báo mà biến nó trở lại thành bột giấy.

Giấy có thể mềm hoặc cứng. Chúng cũng có thể nhẹ hoặc nặng. Anh thử sức mình trong những định kiến về đặc tính của giấy và đặt ra nghi vấn rằng “Cái gì mới là thật?”. Để diễn đạt ý nghĩ này, nhất thiết cần phải làm thủ công. Kết cấu bề mặt của tác phẩm sẽ khác đi tùy theo tỷ lệ trộn của hỗn hợp nước, chất kết dính và bột giấy. Thông qua vô số những thí nghiệm và quy trình thủ công lặp đi lặp lại, anh đã tìm ra được công thức của riêng mình để tạo ra hiệu quả mong muốn. Người nghệ nhân muốn tìm ra một trật tự thẩm mỹ thông qua cách khám phá đặc tính của một thứ vật liệu phổ biến là giấy. Hơn nữa, anh liên tục thực hiện những cuộc thử nghiệm nhằm hướng tới sự trải nghiệm về sự tương giao giữa thị giác và xúc giác.

Những tác phẩm của Lee Woo-jai vô cùng tĩnh lặng. Những tờ báo được phát hành ở các quốc gia nay được biến thành một loại vật liệu phổ biến và khách quan được gọi là giấy, mặc cho các sự kiện chính trị, xã hội, kinh tế được ghi nhận trên những tờ báo ấy có tầm quan trọng ra sao. Những sự kiện hay những vụ tai nạn đăng trên các tờ báo giờ được tụ hội thành một tác phẩm, không còn ồn ào nữa.

Triển lãm “Reborn” của 1s1t được tổ chức vào tháng 12 năm 2020 tại Nhà Triển lãm Punto Blu ở phường Seongsu, Seoul. Sau triển lãm này, anh nhận được nhiều cuộc gọi đặt hàng từ nước ngoài. Là một thành viên của nhóm nghệ thuật 1s1t, Kang Young-min đã đề xuất ra một loại hình hợp tác mới bằng cách chế tạo ra đồ nội thất và nhiều vật trang trí đa dạng bằng nhựa PVC phế thải.
© 1s1t Kang Young-min

Màu sắc rực rỡ và hình dạng lượn sóng khiến chúng trông giống như một đống vải hoặc một đống da, nhưng tôi không biết chắc là vật liệu gì. Tôi chỉ thấy thật kỳ lạ rằng làm thế nào mà chúng có thể chịu được trọng lực và không đổ xuống. Khi tôi xem Bộ sưu tập “Platubo Ghế AFF” của 1s1t Kang Young-min, ý nghĩ đầu tiên xuất hiện trong đầu là “Làm sao mà anh ấy có thể tạo ra chúng vậy chứ?”. Anh ấy là một thành viên của 1s1t, một nhóm thường cho ra mắt nhiều công trình đa dạng vượt mọi ranh giới của kiến trúc, kỹ thuật, thiết kế, nhiếp ảnh và mỹ thuật thuần túy. Vật liệu chính mà anh sử dụng là nhựa phế thải, loại nhựa được tạo nên trong quá trình phủ nhựa PVC hoặc PP lên bề mặt ống thép để chống rỉ sét.

Một ngày nọ, tại một nhà máy sản xuất ống nhựa mà anh đến thăm sau khi nhận lời mời hợp tác, anh phát hiện ra rác thải nhựa chứa trong những bao tải lớn để đem đi bỏ. Ở khoảng 200°C, vật liệu này biến thành trạng thái dẻo giống bột nhào, sau đó chuyển thành chất rắn khi ở nhiệt độ môi trường. Anh nghĩ rằng có thể xếp chúng vào một cái khuôn có hình dạng cụ thể để tạo ra các đồ vật có hình dạng tương ứng, thay vì bỏ chúng đi. Đó chính là một sự chuyển hoán trong ý tưởng, khi biến quy trình xử lý rác thải nhựa thành một xưởng chế tác tác phẩm. Anh ấy đeo găng tay chịu nhiệt và sắp xếp gọn gẽ những dải nhựa mềm đang nóng chảy ra từ máy giống như kem mềm vào chiếc hộp bằng gỗ. Những vật thể hình khối tách ra khỏi chiếc hộp ấy, giờ không còn là đồ phế thải nữa. Ít lâu sau, anh bắt đầu tạo ra những chiếc ghế bằng những cái khuôn bằng thép không gỉ.

Tính ưu việt của công việc 1s1t Kang Young-min thực hiện là làm thay đổi suy nghĩ của công chúng về các vấn đề môi trường. Người ta ước tính phải mất đến 500 năm để nhựa PVC phân hủy tự nhiên, nhưng từ khi nhựa được phát minh ra hơn 100 năm trước, thì về mặt lý thuyết, vẫn chưa xuất hiện loại nhựa nào có thể phân hủy trong tự nhiên. Nhà máy đang hợp tác với Kang cũng xử lý 50 tấn PVC được thải ra mỗi năm. Anh ấy đã thay đổi số phận của những chất thải công nghiệp này.

Han Eun-seok chuyên chế tác đồ thủ công kim loại đã làm đồ trang sức theo phong cách truyền thống bằng vàng và bạc trong một thời gian dài, nhưng kể từ năm 2020, để thể hiện trách nhiệm của một nghệ nhân đối với các vấn đề môi trường đương đại, cô ấy đã chế tạo đồ trang sức nghệ thuật thử nghiệm làm từ lon nhôm tái chế và nhựa sinh học.
© Han Eun-seok

Từ xưa, thiết kế trang sức vốn dĩ là một trong những lĩnh vực nghệ thuật thể hiện đặc quyền của tầng lớp nhàn rỗi. Gần như chưa từng có các ý tưởng sáng tạo đối với công việc này mãi cho đến giữa thế kỷ XX. Gần đây, việc thiết kế trang sức đang thách thức quyền lực truyền thống này, đồng thời mở rộng phạm vi của chúng, nhưng Han Eun-seok thậm chí còn tiến một bước xa hơn. Bằng cách tái chế lon nhôm và nhựa sinh học, cô ấy đã thể hiện thành công ý tưởng rằng có thể tạo ra đồ trang sức đẹp với cả những vật liệu thường thấy.

Cô ấy chọn cách tạo hình rất cơ bản như là tháo rời, lắp ráp, sắp xếp và kết hợp các vật liệu. Bản thân các chữ cái, nhãn hiệu và màu sắc được in trên lon tái chế đã là các yếu tố để thiết kế. Đồ trang sức màu đỏ được tạo nên từ màu đỏ của lon Coca Cola và đồ trang sức màu vàng thì được tạo thành từ nền vàng của lon bia. Nếu nghệ nhân sử dụng lon nước giải khát phổ biến ở Hàn Quốc thì xem như cô ấy gián tiếp thể hiện văn hóa đại chúng của Hàn Quốc. Còn nếu cô ấy sử dụng những lon nước được tiêu thụ rộng rãi ở Mỹ thì cô ấy lại gián tiếp thể hiện văn hóa đại chúng Mỹ.

Đồ trang sức của Han Eun-seok rất giống các sinh vật biển như san hô. Điều này vượt ra khỏi vấn đề về vật liệu và cho thấy nghệ nhân hiểu biết như thế nào về thế giới. Thời điểm cô bắt đầu sản xuất loạt đồ trang sức này một cách nghiêm túc là năm 2020, khi đang trải qua đại dịch COVID-19. Cô nghĩ rằng cuộc khủng hoảng toàn cầu do vi rút gây ra không phải không liên quan đến các nguy cơ về khí hậu như nhiệt độ nước tăng cao. Cô ấy cảm thấy rằng con người phải có trách nhiệm bảo vệ tự nhiên và cô ấy cố gắng thực hiện nghĩa vụ của riêng mình với nỗ lực chế tạo đồ trang sức đẹp từ những vật liệu như lon tái chế. Vì vậy, phụ kiện trang sức của Han Eun-seok tuy không được làm từ những chất liệu đắt tiền nhưng lại hội đủ điều kiện để trở thành những đồ trang sức đẹp tiêu biểu cho thời đại này.

Mô-đun hiện đại của Ryu Jong-dae, được chế tác bằng nhựa sinh học, chứa đựng thông điệp của nghệ nhân về công nghệ và vật liệu kỹ thuật số đương đại, sự thay đổi và sự cách tân trong việc tạo hình.
© Ryu Jong-dae

Chuỗi tác phẩm tiêu biểu D-SOBAN của Ryu Jong-dae là những sản phẩm được chế tạo ra từ nhựa PLA thân thiện với môi trường đã trải qua quá trình in 3D và hoàn thiện bằng kỹ thuật sơn mài truyền thống cho thấy công nghệ trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0 có thể kết hợp với truyền thống như thế nào.
© Ryu Jong-dae

Từ năm 2000 trở đi, những cố gắng ứng dụng công nghệ in 3D vẫn tiếp tục trong lĩnh vực thiết kế thủ công mỹ nghệ và nội thất. Gần đây, các thử nghiệm đang gia tăng với tốc độ nhanh hơn và các tác phẩm của Ryu Jong-dae trở nên trội bật. Tác phẩm tiêu biểu của anh ấy là D-Soban, cho thấy sự mới mẻ của công nghệ kỹ thuật số và đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp của những đồ vật xưa cũ. Mặt bàn được tạo ra từ miếng gỗ cây óc chó với kỹ thuật gọt mỏng, phần chân được chế tác bằng máy in 3D, bằng cách chuyển mái ngói hanok thành hình trụ.

Tác phẩm chiếc bàn này phản ánh văn hóa đời sống độc đáo của Hàn Quốc, trong đó có pha trộn phương thức sinh hoạt ngồi và phương thức sinh hoạt đứng. Vì có thể điều chỉnh chiều cao bằng cách thay đổi giá trị dữ liệu, nên ta có thể sử dụng nó như một chiếc bàn soban khi ngồi dưới đất, và cũng có thể tạo thành một bàn ăn hình tròn dùng chung với ghế. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ in 3D để tạo nhiều màu sắc khác nhau cũng phù hợp với xu hướng thiết kế nội thất thể hiện cá tính người sử dụng rất phổ biến từ sau thời hậu hiện đại.

Trong quy trình chế tác của Ryu Jong-dae, quá trình lắp ráp và xử lý hậu kỳ rất quan trọng. Điều này là vì máy in 3D không phải là một công cụ có phép màu, tuy chúng có ưu điểm là tiết kiệm công lao động và tính kinh tế cũng cao. Giống như một đứa trẻ cảm thấy hứng thú khi từng bước xếp các khối lắp ráp lại với nhau, người nghệ nhân cũng tỉ mỉ lắp ráp các bộ phận được sản xuất bằng công nghệ kỹ thuật số và các bộ phận đã trải qua quá trình xử lý hậu kỳ tinh xảo, như sơn mài chẳng hạn. Trong quá trình chế tác tác phẩm, anh sử dụng loại nhựa thân thiện với môi trường, được làm bằng nguyên liệu chiết xuất từ tinh bột ngô. Vì không có các chất độc hại như kích thích tố môi trường, kim loại nặng, v.v khi đựng thức ăn nóng, cho nên, vật liệu này có ưu điểm là không chỉ an toàn khi dùng làm chén bát, mà còn có khả năng phân hủy sinh học.

Bằng cách ứng dụng tích cực công nghệ đương đại, Ryu Jong-dae đã kiểm chứng được rằng thủ công mỹ nghệ là một lĩnh vực thách thức sự sáng tạo, trong đó yêu cầu tinh thần thử nghiệm. Từ đó, ngày càng xuất hiện nhiều nghệ sĩ có những thể nghiệm sáng tạo trong nghề thủ công mỹ nghệ thông qua việc ứng dụng những vật liệu phi truyền thống và những công cụ tiên tiến cho phù hợp với tinh thần của thời đại.