Đại đa số nhóm người này từ các địa phương khác lên Seoul. Thời điểm đó, nhiều người trong số họ đã có công việc ổn định, có gia đình, bắt đầu chuẩn bị cho ngôi nhà đầu tiên. Họ đã không bỏ lỡ cơ hội trước chính sách cung cấp nhà của nhà nước, đưa gia đình đến các khu chung cư ở Gangnam, bắt đầu cuộc sống hiện đại theo kiểu mới. Những năm 1980, họ được gọi là “jungsancheung”, nghĩa là “tầng lớp trung lưu”.

Chính sách giá trần cho giá nhà nhà nước đưa ra lần đầu tiên năm 1977 đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc đưa nhóm người này đến sinh sống ở Gangnam và trở thành tầng lớp trung lưu. Mấy năm sau, tuy trải qua nhiều biến động lúc bị xóa bỏ, lúc được tái lập, nhưng chế độ này vẫn tập trung vào việc cung cấp nhà giá rẻ với số lượng lớn nhằm mục đích tăng tỷ lệ phổ cập nhà ở vốn còn thấp thời đó. Sau cuộc cạnh tranh khốc liệt bằng hình thức rút thăm, một số người dành được quyền mua nhà gọi là “bunyangkwon” với giá thấp hơn thị trường. Cùng với sự phát triển đô thị, khi giá bất động sản tăng, họ dùng khoản chênh lệch kiếm được để chuyển qua những căn hộ có diện tích lớn hơn, đồng thời mở rộng hoạt động tiêu dùng. Chính “câu chuyện sự phát triển của tầng lớp trung lưu” này đã trở thành một trong những điểm tựa chính yếu của xã hội Hàn nửa sau thế kỷ 20.

Dĩ nhiên, bên cạnh cái được bao giờ cũng có những cái mất. Chính sách của nhà nước đã dẫn đến hệ quả các công ty xây dựng chỉ rập khuôn thiết kế mặt bằng các chung cư cũ khi xây chung cư mới. Với lý do phải bán với giá nhà nước quy định, thêm vào đó các căn hộ luôn được bán sạch thậm chí trước khi xây, họ không cần phải đổi mới.

Trên thực tế, không chỉ những khu dân cư mới được hình thành ở Seoul những năm 1980, mà cả các khu chung cư được xây dựng trên quy mô lớn ở các đô thị mới thuộc khu vực thủ đô như Bundang, Ilsan, Pyeongchon những năm 1990 đều chỉ chỉnh sửa chút ít và sao chép hàng loạt bản thiết kế mặt bằng được Cơ quan nhà ở Hàn Quốc cùng các công ty xây dựng tư nhân thử nghiệm những năm 1970, kiểm chứng bởi người dân Gangnam. Kết quả là những ai sống ở chung cư trên mọi vùng đất nước đều được hưởng một không gian nội thất giống mẫu hình thiết kế mặt bằng chung cư ở Gangnam, bất kể các đặc điểm khu vực.

Mặt khác, việc phổ cập các chung cư có thiết kế mặt bằng giống nhau đã tạo ảnh hưởng lớn đến sự lan rộng của “văn hóa đứng”. Trước đây, vào ban đêm người Hàn thường trải nệm trên sàn ondol (hệ thống sưởi ấm dưới sàn) ấm áp để ngủ, ban ngày lại gấp nệm, ngồi sinh hoạt trên sàn. Thậm chí những người ở nhà đơn lập kiểu Tây, có bếp và nhà vệ sinh trong nhà cũng vẫn đem những chiếc bàn thấp truyền thống vào phòng ngủ để ăn, và ngồi hoặc nằm xem tivi trên sàn. Cụm từ “rạp chiếu phim phòng ngủ” để chỉ những căn phòng xem tivi trong các gia đình người Hàn cũng bắt nguồn từ “văn hóa ngồi” này. Thế nhưng, nhờ những căn hộ chung cư xuất hiện khắp nơi ở Seoul, “văn hóa ngồi” đã chính thức được chuyển thành “văn hóa đứng”. Đó là kết quả của trận chiến quyết liệt khi những chiếc sofa và bàn trà, bộ bàn ăn, giường ngủ… xâm nhập vào không gian phòng khách, bếp, phòng ngủ, tuyên chiến với đồ gỗ xưa.

Sự lan rộng của “văn hóa đứng” do chung cư đem lại dĩ nhiên cũng làm thay đổi cách bài trí đồ đạc trong nhà. Nhìn chung, với “văn hóa ngồi”, để các vật dụng thường ngày trong tầm tay là điều vô cùng quan trọng. Đặc biệt là những chiếc bàn, dùng để di chuyển các vật dụng đến chỗ người ngồi.

Tuy nhiên, trong một không gian nội thất kiểu đứng, chuyện bố trí các vật dụng trong tầm tay không quan trọng, bởi chuyện đứng lên di chuyển vài bước rồi quay lại khi đang ngồi trên ghế hoặc sofa là chuyện dễ dàng. Vật dụng dù xa chỗ ngồi một chút cũng không phải điều bất tiện. Trong không gian kiểu đứng, chuyện có thể nhìn thấy quan trọng hơn khoảng cách có thể với tới. Cũng vì lý do đó, khi sắp xếp vật dụng, những người sống ở chung cư phải cân nhắc kỹ hơn ở vấn đề thị giác. Không chỉ thế, độ cao của tầm nhìn cũng thay đổi. Các vật dụng ngày nay phải được đặt ngang với tầm mắt của một người đang ngồi trên ghế hay sofa hoặc theo tầm nhìn từ trên xuống khi ở tư thế đứng.

Phòng khách tiêu biểu của một căn hộ chung cư cuối những năm 1970 với tivi, bàn trà, ghế sofa, một bức tranh treo trên tường. Trong ảnh là phòng khách của chung cư Samho ở Seocho-dong, Seoul được xây dựng năm 1978. © Seoul Museum of History

TNội thất của một căn hộ chung cư được xây dựng gần đây với đồ nội thất dính tường kiểu hiện đại. Sự bãi bỏ chính sách giá dành cho nhà chung cư đã thúc đẩy cạnh tranh giữa các công ty xây dựng, khuyến khích họ xây những căn nhà ở kiểu mới. © imagetoday

Những năm 1970-1980, cùng với sự phổ cập “văn hóa đứng”, các căn hộ chung cư ở các khu dân cư mới của Seoul đã đổi mới không gian nội thất. Tiếp theo, những năm 1990, các chung cư khu đô thị mới vùng thủ đô bắt đầu thay đổi văn hóa mua sắm, điển hình là những siêu thị lớn. Trước kia, một trong những việc chính của các bà nội trợ là dạo qua các khu chợ truyền thống hoặc những cửa hàng ở khu chung cư mỗi buổi chiều thay cho tản bộ, mua đồ chuẩn bị cho bữa tối. Trong khi đó các khu đô thị mới kín đặc những tòa chung cư lại cho thấy một thói quen mua sắm hoàn toàn khác. Cứ đến cuối tuần, cả gia đình lại cùng nhau đến các chuỗi siêu thị lớn, vòng qua vòng lại quanh các quầy hàng, mua hàng giá rẻ với số lượng lớn.

Nhưng muốn đẩy xe trong siêu thị, hưởng thụ niềm vui mua sắm, có một số vấn đề cần giải quyết. Trước tiên, không thể chuyển đồ về nhà nếu không có xe riêng bởi với lượng hàng hóa chất đầy trên một chiếc xe đẩy có khối lượng khoảng 120 lít, người ta không thể bỏ vào những chiếc túi, bịch để xách. Về đến đến nhà lại xuất hiện vấn đề khác: cần một chiếc tủ lạnh đủ lớn để bảo quản các nguyên liệu nấu nướng, đồ đông lạnh, trái cây, đồ uống. Như vậy xe hơi và tủ lạnh cỡ lớn là những điều kiện thiết yếu để hưởng thụ văn hóa mua sắm mới. Điều này đã dẫn đến sự phát triển của ngành công nghiệp xe hơi và đồ điện gia dụng.

Vườn trên mặt đất một khu chung cư phức hợp quy mô lớn ở đô thị mới Ilsan, phía bắc Seoul. Công viên cảnh quan với ao nước, những ngọn đồi nhỏ, thác nước, hình điêu khắc đắt giá là mấu chốt của những khu chung cư hiện đại. © Cheonglam Landscape

Sau khủng hoảng tài chính năm 1997, xu hướng lan rộng của lối sống sinh hoạt hiện đại cùng chung cư bắt đầu có sự chuyển biến về căn bản. Xuất phát điểm là sự xóa bỏ chính sách giá trần được áp dụng cho giá nhà. Để cứu ngành công nghiệp xây dựng bị rơi vào khó khăn do khủng hoảng kinh tế, nhà nước đã bãi bỏ chính sách giá trần, thực thi tự do hóa đối với giá nhà. Các công ty xây dựng tư nhân lập tức thử nghiệm các thay đổi cả về hình thức và chất lượng, thí điểm xây dựng những căn hộ chung cư cao cấp rộng rãi hơn. Bắt đầu ở những khu đô thị mới thuộc ngoại vi thủ đô như Yongin, xu hướng này dần dần chuyển qua các tòa nhà phức hợp ở Daechi-dong, Seoul hay Jeongja-dong, Bundang, các khu tái xây dựng quy mô lớn ở Gangnam, tạo thành một làn sóng “hậu Gangnam”.

Trong quá trình này, giá nhà trên một pyeong (khoảng 3,3 mét vuông) tăng nhanh chóng theo sự biến động của cấu trúc thị trường tài sản, trở thành chiếc đòn bẩy giúp không gian nội thất chung cư tiến lên một tầm mới. Trong các căn hộ chung cư mới xây, phòng khách và nhà bếp ngày càng to rộng hơn, nội thất gắn tường trở nên phổ biến, vật liệu hoàn thiện nội thất cũng cao cấp hơn. Một số vấn đề như hội chứng nhà mới viêm da cơ địa do thành phần hóa học độc hại có trong vật liệu xây dựng trở thành vấn đề được nhiều người quan tâm trong xã hội. Tuy nhiên, những vấn đề này không đủ để chống lại khuynh hướng chung. Trong khu nhà bếp rộng rãi là những chiếc tủ lạnh hai cánh, tủ lạnh kimchi, máy giặt cửa trước kiểu châu Âu, đảo bếp… Góc phòng khách hay đâu đó gần cửa ra vào là những món đồ gỗ phong cách kiểu cổ châu Âu không rõ nguồn gốc, những tác phẩm hội họa của các họa sĩ trẻ. Phòng khách lớn dĩ nhiên cũng kéo theo những chiếc tivi màn hình rộng. Dọn dẹp giờ đây là việc của những chiếc mấy hút bụi robot biết tự vận hành.

Đỉnh điểm của những thay đổi này có thể nói là sự xuất hiện của những chiếc tủ lạnh dòng cao cấp. Sau khi có được thành công lớn nhờ đưa những hoa văn cho cảm giác tinh tế, lãng mạn của nhà thiết kế thời trang nổi tiếng André Kim (1935-2010) lên sản phẩm, các doanh nghiệp sản xuất đồ điện gia dụng bắt đầu theo xu hướng “đồ điện gia dụng nghệ thuật” hay “đồ điện gia dụng thời trang”, với các kiểu hoa văn. Thậm chí đá quý, da nhân tạo cũng được đưa vào sử dụng cùng sự hợp tác với những nhà thiết kế theo phong cách avant-garde của Ý. Sự thay đổi này đủ để đổi câu nói nổi tiếng trong thiết kế hiện đại: “Hình thức theo công năng” thành “Hình thức theo giá nhà”.

Giữa những năm 2000, khi xây lại các khu chung cư ở Gangnam, xu hướng tập trung ở không gian nội thất dần chuyển hướng sang không gian nội khu ngoài trời. Bãi đậu xe trên mặt đất vốn chiếm nhiều diện tích nhất trước đây được chuyển xuống tầng hầm, nhường chỗ cho những công viên cảnh quan xinh đẹp với hồ nước sinh thái, cầu treo, hòn non bộ, suối nước nhỏ, góc nghỉ chân ngoài trời, bến thuyền kayak, con đường đi dạo được tô điểm bằng hàng ngàn gốc cây cảnh. Các công ty xây dựng đã đưa những công trình tạo cảnh thoát ly đời thường đặc trưng của các resort vào không gian nội khu.

Cơn lốc xoáy của thị trường tài sản 10 năm đầu của thế kỷ 21 và sự phân hóa trong thu nhập chính là động lực chính làm khơi dậy làn sóng mới của thời đại tự do hóa giá nhà. Mặt khác, sự du nhập của các nhãn hiệu đồ gỗ nước ngoài hay đồ dùng nội thất giá rẻ và tầm trung đã nhanh chóng lôi kéo được sự quan tâm của bộ phận tầng lớp trẻ chưa có nhà.

Thế kỷ 20 của tầng lớp trung lưu với hình ảnh tượng trưng là căn hộ chung cư và xe sedan đã khép lại. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận thành quả của chính sách cung cấp căn hộ chung cư được nhà nước đề ra thế kỷ trước. Hiện nay, chung cư vẫn chiếm tỉ lệ tới hơn 60% các kiểu loại nhà ở tại Hàn Quốc.

Một khu dân cư ở Sejong, thành phố hành chính đa chức năng kiểu mới thuộc tỉnh Chungcheongnam-do kín đặc với những tòa chung cư cao tầng. Năm 2018, chung cư chiếm 60% các loại hình nhà ở trên toàn quốc. Nguồn cung những căn hộ chung cư mới liên tục tăng qua mỗi năm.